Biskup Muskus o relacjach z Ukraińcami: Pamięć o Wołyniu a współczesna niechęć

Jak podaje serwis DoRzeczy.pl, biskup pomocniczy krakowski Damian Muskus OFM podczas uroczystości w Leżajsku zabrał głos w sprawie postaw Polaków wobec Ukraińców. Duchowny dostrzegł zjawisko, w którym ból historii i pamięć o dawnych krzywdach stają się paliwem dla niechęci skierowanej przeciwko osobom żyjącym obecnie w naszym kraju. Wypowiedź ta padła w kontekście trudnych doświadczeń historycznych, w tym tragicznych wydarzeń na Wołyniu, które wciąż kładą się cieniem na relacjach obu narodów.

Biskup Muskus wskazał na mechanizm, w którym historyczne traumy rzutują na dzisiejsze postrzeganie drugiego człowieka. W ocenie hierarchy, współczesna niechęć wobec Ukraińców w Polsce jest procesem, który ewangeliczny przekaz powinien tonować, nie pozwalając na to, by pamięć narodowa przerodziła się w otwartą wrogość. Relacja z wydarzenia w Leżajsku sugeruje, że Kościół dostrzega potrzebę rozdzielenia sprawiedliwej pamięci o ofiarach od postawy wobec uchodźców i migrantów przebywających obecnie w granicach Rzeczypospolitej.

Dla konserwatywnego odbiorcy głos hierarchy jest przypomnieniem o chrześcijańskim obowiązku, jednak w sferze racji stanu nie sposób pominąć, że brak rozliczenia zbrodni wołyńskiej pozostaje niezabliźnioną raną w polskim społeczeństwie. Choć Ewangelia wzywa do miłości bliźniego, polski interes narodowy wymaga asertywności w domaganiu się prawdy historycznej, co często bywa mylnie utożsamiane z niechęcią do narodu sąsiedniego. Napięcia, o których wspomniał biskup, są naturalną konsekwencją braku symetrii w polityce pamięci prowadzonej przez Warszawę i Kijów.

Tematyka napięć społecznych oraz budowania tożsamości na fundamencie tradycji regularnie pojawia się w naszych materiałach, czego przykładem był tekst Jarmark św. Dominika: Siła polskiej tradycji w służbie nowoczesnej turystyki. W ciągu ostatnich 30 dni opublikowaliśmy 93 artykuły w tej rubryce, analizując kondycję polskiego społeczeństwa i wyzwania stojące przed wspólnotą narodową. Debata o Wołyniu i dzisiejszych relacjach z Ukrainą wpisuje się w szerszy kontekst ochrony polskiej racji stanu w obliczu dynamicznych zmian demograficznych.

Pamięć o ofiarach ludobójstwa jest fundamentem polskiej tożsamości i nie może być traktowana jako przeszkoda w budowaniu poprawnych relacji sąsiedzkich. Skuteczna polityka państwa powinna łączyć chrześcijańskie miłosierdzie z twardym egzekwowaniem prawdy o przeszłości, aby ból historii nie był wykorzystywany do destabilizacji państwa. Tylko oparcie relacji na prawdzie, a nie na przemilczeniach, pozwoli uniknąć emocjonalnych reakcji, przed którymi przestrzegał biskup Muskus w swoim leżajskim wystąpieniu.