96 proc. niebezpiecznych domen zgłoszonych do blokady to fałszywe inwestycje

Jak informuje Bankier.pl, autorzy raportu zwrócili uwagę, że fałszywe reklamy inwestycji z wizerunkami znanych osób często nie służą do natychmiastowej kradzieży pieniędzy, lecz do zdobycia imienia, nazwiska i numeru telefonu. Ze zdobytymi w ten sposób danymi oszuści dzwonią do ofiar, podając się za doradców i nakłaniają je do wpłacenia pieniędzy, podania kolejnych danych albo zainstalowania programu umożliwiającego zdalny dostęp do urządzenia.

Według danych CSIRT KNF przytoczonych w raporcie ponad 96 proc. niebezpiecznych domen zgłoszonych do blokady w 2025 r. dotyczyło fałszywych inwestycji. Z badania ChronPESEL.pl i KRD wynika, że 37 proc. osób, które doświadczyły kradzieży danych lub próby ich wyłudzenia, zetknęło się z tego typu oszustwem przez telefon.

Eksperci wskazali, że pełna skala zjawiska jest trudna do określenia, bo próby oszustw rzadko trafiają do oficjalnych statystyk. Wśród osób, które doświadczyły próby wyłudzenia danych, tylko 11 proc. zgłosiło incydent na policję, tyle samo powiadomiło CERT Polskę, a co trzecia osoba zgłosiła sprawę do banku lub innej instytucji, której dotyczyła próba. Wśród respondentów bez takich doświadczeń 65 proc. zadeklarowało, że zgłosiłoby zdarzenie na policję, a 61 proc. do banku lub innej instytucji — autorzy badania zauważyli znaczny rozdźwięk między deklaracjami a rzeczywistymi działaniami.

„Wiele osób uznaje, że skoro nie straciło pieniędzy, nie ma czego zgłaszać. Tymczasem nieudana próba to często dopiero pierwszy kontakt. Dane, które oszuści już zdobyli, mogą zostać wykorzystane ponownie albo sprzedane dalej. Zgłoszenie pomaga zablokować numer, domenę czy konto, z którego korzystają cyberprzestępcy” – zauważył Bartłomiej Drozd, ekspert serwisu ChronPESEL.pl.

W fałszywych reklamach publikowanych w mediach społecznościowych cyberprzestępcy wykorzystują wizerunki przedsiębiorców, polityków, dziennikarzy, celebrytów czy sportowców. Mogą one przypominać artykuły renomowanych mediów lub nagrania z serwisów informacyjnych, a coraz częściej pojawiają się również deepfake'i z podrobionym wizerunkiem i głosem. „Cyberprzestępcy wiedzą, na jaką ofertę zareagował rozmówca i jakie dane zostawił w formularzu. Mogą więc podczas rozmowy telefonicznej od razu nawiązać do konkretnej inwestycji i prowadzić rozmowę według przygotowanego scenariusza. Dla wielu osób to znak, że wszystko jest w porządku, bo przecież same się zgłosiły. Zanim jednak przekażemy komukolwiek pieniądze, warto sprawdzić, czy firma, na którą powołuje się doradca, figuruje w wykazach KNF i nie ma jej na liście ostrzeżeń publicznych” – radzi Drozd.

Cyberprzestępcy kontaktują się z potencjalnymi ofiarami niezależnie od ich wieku i wykształcenia. Telefon jako sposób działania oszustów wskazało 48 proc. badanych z wyższym wykształceniem, którzy mieli do czynienia z kradzieżą danych lub próbą ich wyłudzenia; w grupach z wykształceniem średnim i policealnym oraz zasadniczym zawodowym odsetek ten wyniósł po 32 proc., a wśród ankietowanych z wykształceniem podstawowym lub gimnazjalnym – 28 proc.