Milionowa kara dla Bunge Polska. Koncern uderzał w rolników siłą wyższą

Spółka Bunge Polska, właściciel znanej marki Olej Kujawski i część globalnego potentata rolno-spożywczego, została ukarana za stosowanie w umowach zapisów uderzających w polskich rolników. Prezes UOKiK zakwestionował wzorce umowne, które uniemożliwiały dostawcom zwolnienie się z odpowiedzialności za niewykonanie kontraktu z przyczyn od nich niezależnych. W praktyce oznaczało to, że rolnik, którego uprawy zniszczył grad lub susza, nadal musiał liczyć się z dotkliwymi karami finansowymi ze strony przetwórcy.

Działania, które podejmujemy na rynku rolno-spożywczym to nie tylko ochrona jego słabszych uczestników. To także element wspierania bezpieczeństwa żywnościowego Polski

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny

Mechanizm stosowany przez koncern polegał na obarczaniu producentów rolnych pełnym ryzykiem wystąpienia siły wyższej. Chodzi o zjawiska takie jak późne przymrozki, susze czy nawałnice, które realnie pozbawiają rolników możliwości dostarczenia zakontraktowanego rzepaku lub zboża. Urząd ustalił, że choć po wejściu w życie nowej ustawy w 2021 roku Bunge Polska nie wykorzystywała tych zapisów aktywnie, to w latach wcześniejszych spółka nakładała kary umowne na gospodarstwa dotknięte kataklizmami.

W toku postępowania Bunge Polska zdecydowała się na współpracę z regulatorem, co wpłynęło na ostateczny wymiar sankcji. Spółka niezwłocznie zmieniła kwestionowane wzorce umów i złożyła wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Dzięki tej postawie sankcja finansowa wyniosła 4 289 397,19 zł, choć w przypadku braku kooperacji z urzędem, finansowe konsekwencje dla firmy byłyby znacznie dotkliwsze.

Ochrona słabszych uczestników rynku rolnego wpisuje się w szerszy kontekst działań państwa na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego Polski. Tematyka naruszeń w tym sektorze regularnie pojawia się w naszych materiałach, czego przykładem są publikacje dotyczące zmowy dealerów ciągników czy interwencji resortu rolnictwa w sprawie cen na rynku wiśni. W ciągu ostatnich 30 dni opublikowaliśmy 7 materiałów w tej rubryce, co pokazuje skalę problemów, z jakimi muszą mierzyć się polscy producenci żywności w starciu z korporacjami, o czym informowaliśmy przy okazji rozbicia zmowy dealerów ciągników.

Decyzja Prezesa UOKiK to jasny sygnał dla zagranicznego kapitału, że polski rolnik nie może być traktowany jako bufor dla ryzyka pogodowego wielkich koncernów. Prawo do egzekwowania umów kończy się tam, gdzie zaczyna się nieuczciwy wyzysk i ignorowanie obiektywnych dramatów rolników. Państwo ma obowiązek stać na straży sprawiedliwości kontraktowej, szczególnie gdy w grę wchodzi stabilność krajowej produkcji rolnej.