Państwowe miliony na produkcje filmowe: Rząd zmienia zasady finansowania branży

Rządowy projekt, przedłożony przez Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ma na celu głęboką reformę systemu dystrybucji środków z budżetu państwa na cele audiowizualne. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie dwóch okresów rozliczeniowych w ciągu roku: od stycznia do czerwca oraz od lipca do grudnia. Taki podział ma zapobiec patologicznej sytuacji, w której całość dostępnych funduszy wyczerpuje się już w pierwszych miesiącach roku, pozostawiając późniejsze projekty bez realnych szans na dofinansowanie.

Zasady przyznawania dotacji przez Polski Instytut Sztuki Filmowej stają się bardziej rygorystyczne pod względem kwotowym, ale jednocześnie dają producentom nowe narzędzia finansowe. Maksymalna wysokość wsparcia dla pojedynczego utworu została określona na poziomie 15 mln zł. Jednocześnie jeden podmiot może otrzymać maksymalnie 20 mln zł rocznie ze środków publicznych, co ma wymusić większą dywersyfikację wspieranych projektów i ograniczyć dominację największych graczy na rynku.

W ramach uproszczenia procedur administracyjnych rząd wprowadza listę rezerwową dla projektów, które przeszły pozytywną ocenę merytoryczną, ale nie otrzymały pieniędzy z powodu braku limitów w danym okresie. Kluczowym ułatwieniem dla branży ma być również możliwość wykorzystania przyznanego wsparcia jako zabezpieczenia finansowania bankowego. Ma to ułatwić producentom pozyskiwanie komercyjnego kapitału na realizację filmów, zanim realna gotówka z budżetu państwa trafi na ich konta.

W PrawicaPolska.pl bacznie przyglądamy się wydatkowaniu publicznych pieniędzy i biurokratycznym mechanizmom, co potwierdzają nasze wcześniejsze materiały, takie jak Koniec z biurokratycznym absurdem: Resort klimatu wycofuje się z darmowej wody. Pytanie o efektywność dystrybucji środków przez instytucje takie jak PISF wpisuje się w szerszą debatę o odpowiedzialności za budżet, którą podejmowaliśmy również w tekście Miliardy z Unii wciąż w obiegu: Resort funduszy podał dane o realizacji programów. Zmiana przepisów po przyjęciu przez rząd trafi teraz pod obrad Sejmu, a następnie do Senatu.

Choć ministerstwo zapowiada, że nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 roku i dostosują Polskę do standardów unijnych, kluczowa pozostaje kwestia, czy kolejne miliony z kieszeni podatnika rzeczywiście przełożą się na jakość i bezpieczeństwo finansowe rodzimej produkcji. Branża filmowa otrzymuje konkretne narzędzia, ale suwerenny płatnik ma prawo oczekiwać, że za gigantycznymi kwotami pójdzie realna wartość, a nie tylko sprawniejsza konsumpcja budżetowych dotacji. Czas pokaże, czy lista rezerwowa i bankowe zabezpieczenia to realna reforma, czy jedynie pudrowanie niewydolnego systemu.