NIK o bezpieczeństwie na wschodzie: Luki w ochronie urzędów i szkół przy granicy

Kontrolerzy NIK wzięli pod lupę budynki urzędów, placówki oświaty oraz obiekty kultury i sportu w pasie przygranicznym, gdzie plany zarządzania kryzysowego wprost wskazują na zagrożenia wynikające z obecnej sytuacji geopolitycznej. Wyniki są alarmujące: blisko połowa skontrolowanych podmiotów nie była przygotowana do prawidłowego prowadzenia akcji ratowniczej. Ustalenia Izby obejmują okres od stycznia 2022 r. do października 2025 r., obnażając systemową słabość w regionach o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa.

Największym problemem okazała się fikcja w systemie ćwiczeń ewakuacyjnych. Choć budynki te odwiedzają tysiące ludzi, zarządcy omijają obowiązek praktycznego sprawdzania procedur, zasłaniając się liczbą pracowników. NIK wskazuje, że w większości obiektów ćwiczenia nie odbyły się, ponieważ liczba stałych użytkowników nie przekraczała 50 osób. To absurdalna luka prawna, biorąc pod uwagę, że te same obiekty w ciągu roku mogą przyjąć ponad 100 tysięcy odwiedzających.

Kategoria	Statystyka
Obiekty z ćwiczeniami ewakuacyjnymi	36%
Podmioty z nieprawidłowościami ratowniczymi	43,7%
Okres objęty kontrolą	2022-2025

Źródło: NIK

Izba podkreśla, że obiekty użyteczności publicznej są infrastrukturą szczególnie narażoną na pożary, awarie, a także celowe działania o charakterze terrorystycznym lub hybrydowym. Skuteczna ochrona wymaga nie tylko zakupu systemów technicznych, ale przede wszystkim praktycznego przygotowania personelu. W sytuacji kryzysowej, takiej jak klęska żywiołowa czy działania wojenne, to właśnie szkoły i urzędy mają stać się punktami pomocy i miejscami tymczasowego zakwaterowania.

Zapewnienie bezpieczeństwa w tych placówkach to fundament obrony cywilnej, który w województwach wschodnich wydaje się spoczywać na kruchych podstawach. W dobie narastającej presji ze strony Rosji i Białorusi, o czym regularnie informujemy w kontekście incydentów takich jak rosyjskie drony w regionie, ignorowanie procedur ewakuacyjnych jest igraniem z losem. Bezpieczeństwo Polaków na ścianie wschodniej nie może zależeć od biurokratycznej interpretacji liczby etatów, gdy realne zagrożenie nie wybiera godzin pracy urzędu.