Warszawa: Marsz Pamięci w hołdzie kobietom z getta. IPN przypomina o niemieckich zbrodniach

Obchody rozpoczęły się przy ulicy Stawki 10, gdzie zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma złożył wieniec pod murem-pomnikiem Umschlagplatz. To właśnie z tego miejsca 22 lipca 1942 roku Niemcy rozpoczęli masowe wywózki ludności żydowskiej do obozów zagłady. Marsz przeszedł ulicami Muranowa na Skwer im. Racheli Auerbach, niosąc pamięć o matkach, córkach i żonach, których codzienna praca stanowiła fundament walki o życie w cieniu Zagłady.

Bilans niemieckiej „Grossaktion” jest porażający i stanowi jedną z najtragiczniejszych kart w historii okupowanej stolicy. W ciągu zaledwie dwóch miesięcy do komór gazowych Treblinki wywieziono około 254 tysiące osób, a kolejne tysiące zamordowano na miejscu lub wysłano do obozów pracy. Przed rozpoczęciem deportacji, wskutek zarządzeń Heinricha Himmlera, do Warszawy przymusowo przesiedlano Żydów z terenów wcielonych do III Rzeszy, co drastycznie zagęściło populację getta.

Data tegorocznych uroczystości ma wymiar symboliczny – 22 lipca przypadł w wigilię Tisza be-Aw, żydowskiego dnia żałoby po największych katastrofach. Identyczny zbieg dat wystąpił w 1942 roku, gdy ruszyła machina śmierci. Polska pamięć o tych wydarzeniach, pielęgnowana przez państwowe instytucje, jest niezbędnym elementem tożsamości narodowej i przestrogą przed totalitarnym barbarzyństwem.

Podczas wydarzenia zaprezentowano instalację artystyczną Zuzanny Hertzberg oraz czytanie performatywne oparte na dokumentach z Archiwum Ringelbluma. Choć po zakończeniu głównej fali deportacji w getcie legalnie pozostało jedynie ok. 35 tysięcy osób, pamięć o setkach tysięcy ofiar niemieckiego okupanta pozostaje żywa dzięki konsekwentnym działaniom edukacyjnym i państwowym obchodom.