Tego dnia w historii Polski: 3 października. Ostatni dzień powstania Warszawy – 1944

Kartka z kalendarza: co wydarzyło się 3 października w dziejach Polski — daty, które ukształtowały państwo i pamięć narodową.

1939 — Druga korekta granicy między dwoma okupantami

Rządy III Rzeszy i ZSRR zawarły w Moskwie porozumienie zmieniające przebieg linii podziału Polski z 23 września – m.in. Niemcy otrzymały pas ziemi w rejonie Suwałk. To był cyniczny akt dyplomatyczny dwóch mocarstw, które uzgodniły między sobą los zniszczonego państwa. Porozumienie przypomina, że we wrześniu 1939 roku Polska nie przegrała tylko na polu bitwy, ale stała się też obiektem rozgrywek wielkiej polityki.

1944 — Warszawa składa broń – koniec 63 dni walki

W nocy z 2 na 3 października 1944 roku w Ożarowie podpisano akt kapitulacji powstania Warszawy, a tego dnia żołnierze Armii Krajowej składali broń i wychodzili z miasta do niewoli. Po 63 dniach heroicznej walki, w których powstańcy przez dwa miesiące wiązali niemieckie siły i pokazali światu wolę istnienia Rzeczypospolitej, miasto legło w gruzach, a setki tysięcy mieszkańców zostało wypędzonych. Kapitulacja nie była końcem podziemia – AK i konspiracja walczyły dalej aż do 1945 roku, a pamięć o Warszawie 1944 roku stała się jednym z filarów polskiej tożsamości.