Tego dnia w historii Polski: 2 października. Upadek Helu i ostatnie strzały wojny obronnej 1939

Kartka z kalendarza: co wydarzyło się 2 października w dziejach Polski — daty, które ukształtowały państwo i pamięć narodową.

1939 — Hel składa broń — kończy się obrona Półwyspu

Po ponad miesiącu bohaterskiej obrony, pod nieustannym ostrzałem niemieckiej artylerii i lotnictwa, załoga Helu pod dowództwem kontradmirała Włodzimierza Steyera skapitulowała. Załoga walczyła do końca — baterie schyłkowe strzelały z niedobitków amunicji, a obrońcy przed kapitulacją utopili lub unieszkodliwili uzbrojenie. Obrona Półwyspu Helskiego stała się jednym z najjaśniejszych symboli kampanii wrześniowej i legendą polskiego oręża na morzu.

1939 — Bitwa pod Kockiem — ostatni bój wojny obronnej

Tego dnia rozpoczęła się bitwa pod Kockiem — ostatnie zorganizowane starcie kampanii wrześniowej. Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga, mimo wyczerpania amunicji i przemęczenia żołnierzy, przez kilka dni stawiała opór przeważającym siłom niemieckim. Gen. Kleeberg skapitulował dopiero 5 października, mówiąc o „chlubnym zakończeniu wojny” — jego żołnierze oddali broń z honorami, a bitwa ta zamknęła wrześniowy epizod godnym, bojowym akcentem.

1944 — Koniec Powstania Warszawskiego

Po 63 dniach heroicznej walki powstańcze oddziały zakończyły walki w Warszawie, a w kolejnych dniach podpisano kapitulację AK. Miasto legło w gruzach, a około 200 tysięcy mieszkańców poniosło śmierć — lecz powstanie na zawsze zapisało się w narodowej pamięci jako akt największej odwagi i wierności idei niepodległości. Żołnierze AK wyszli z miasta z bronią i sztandarami, a ich dowódcy — gen. Bór-Komorowski i jego sztab — zostali wzięci do niewoli, zachowując status jeńców wojennych.