Tego dnia w historii Polski: 31 lipca. Królewski przywilej w Jedlni i ostatnie godziny przed Godziną W

Kartka z kalendarza: co wydarzyło się 31 lipca w dziejach Polski — daty, które ukształtowały państwo i pamięć narodową.

1434 — Potwierdzenie przywileju jedlneńskiego przez Władysława Warneńczyka

Młody król Władysław III, zasiadający na tronie po śmierci ojca, potwierdził w Krakowie przełomowe prawo 'Neminem captivabimus nisi iure victum'. Gwarantowało ono, że żaden osiadły szlachcic nie zostanie uwięziony bez wyroku sądowego, co stało się fundamentem polskiej wolności obywatelskiej. Zasada ta wyprzedzała o stulecia podobne rozwiązania w Europie Zachodniej, budując unikalny system Rzeczypospolitej.

1920 — Upadek Twierdzy Brześć w wojnie z bolszewikami

Podczas wielkiego odwrotu wojsk polskich przed nawałą bolszewicką, Armia Czerwona zdobyła kluczową twierdzę w Brześciu nad Bugiem. Utrata tej strategicznej pozycji otworzyła agresorom drogę bezpośrednio na Warszawę i wywołała głęboki kryzys w polskim dowództwie. Sytuacja wydawała się beznadziejna, jednak to właśnie ta klęska wymusiła radykalną reorganizację obrony, która dwa tygodnie później przyniosła zwycięstwo nad Wisłą.

1944 — Rozkaz rozpoczęcia Powstania Warszawskiego

O godzinie 18:00 w lokalu przy ul. Pańskiej, komendant główny AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór” wydał płk. Antoniemu Chruścielowi „Monterowi” rozkaz rozpoczęcia akcji zbrojnej w stolicy. Decyzja zapadła pod wpływem błędnych meldunków o pojawieniu się sowieckich czołgów na przedmieściach Pragi. Machina powstańcza ruszyła, a żołnierze podziemia zaczęli w pośpiechu docierać do punktów koncentracji, by następnego dnia rzucić wyzwanie niemieckiemu okupantowi.