Tego dnia w historii Polski: 25 lipca. Zdrada w Ujściu i narodziny polskiego wywiadu

Kartka z kalendarza: co wydarzyło się 25 lipca w dziejach Polski — daty, które ukształtowały państwo i pamięć narodową.

1655 — Kapitulacja pod Ujściem – początek Potopu

Wielkopolskie pospolite ruszenie pod wodzą Krzysztofa Opalińskiego i Karola Grudzińskiego poddało się bez walki armii szwedzkiej. Magnaci uznali zwierzchnictwo Karola X Gustawa, otwierając najeźdźcom drogę w głąb Rzeczypospolitej. Ten akt zdrady i słabości doprowadził do niemal całkowitego zajęcia kraju przez Szwedów w ciągu zaledwie kilku miesięcy.

1932 — Polsko-sowiecki pakt o nieagresji

W Moskwie podpisano układ, w którym oba państwa wyrzekły się wojny jako narzędzia polityki i zobowiązały do poszanowania wzajemnych granic. Polska dyplomacja pod wodzą Józefa Becka dążyła w ten sposób do zachowania równowagi między potężnymi sąsiadami. Historia brutalnie zweryfikowała te zapewnienia 17 września 1939 roku, gdy Związek Sowiecki złamał wszelkie zobowiązania.

1939 — Przekazanie tajemnicy Enigmy sojusznikom

W Pyrach pod Warszawą polscy kryptolodzy przekazali przedstawicielom wywiadów Francji i Wielkiej Brytanii repliki niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. Polacy jako jedyni na świecie złamali kod hitlerowskich Niemiec, wykorzystując do tego matematykę zamiast metod lingwistycznych. Ten bezinteresowny dar polskiego geniuszu skrócił II wojnę światową o kilka lat i uratował miliony istnień.