Brukselski kagańczyk na AI: Nowe obowiązki oznaczania treści wchodzą w życie

Unijne rozporządzenie AI Act zaczyna obowiązywać etapami, wymuszając na podmiotach stosujących systemy generatywne pełną jawność wobec odbiorców. Od 2 sierpnia 2026 r. każdy, kto udostępnia realistyczne obrazy, dźwięki lub wideo mogące błędnie sugerować autentyczność osób i miejsc, musi wyraźnie poinformować, że materiał został stworzony przez AI. Nowe prawo uderza bezpośrednio w anonimowość cyfrowych manipulacji, choć brukselscy urzędnicy już na starcie musieli przyznać się do opóźnień w kluczowych obszarach bezpieczeństwa.

Termin stosowania przepisów dotyczących systemów AI wysokiego ryzyka został przesunięty, co Ministerstwo Cyfryzacji tłumaczy potrzebą czasu na ich dostosowanie do nowych wymogów. W ramach tzw. pakietu upraszczającego AI Omnibus, dostawcy systemów wprowadzonych do obrotu przed sierpniem 2026 roku zyskali dodatkowy czas do 2 grudnia na wdrożenie technicznych oznaczeń. Warto jednak zaznaczyć, że materiały udostępnione przed wejściem w życie przepisów nie podlegają obowiązkowi wstecznego oznaczania, co tworzy swoistą lukę dla starszych treści.

Obowiązek informacyjny dotknie również chatboty i wirtualnych asystentów, którzy muszą teraz przy pierwszym kontakcie jasno komunikować, że użytkownik rozmawia z maszyną. W przypadku tekstów informacyjnych o znaczeniu publicznym, wymóg ujawnienia roli AI znika jedynie wtedy, gdy odpowiedzialność redakcyjną za publikację ponosi konkretna osoba fizyczna lub prawna, a treść przeszła kontrolę człowieka. Z kolei w twórczości artystycznej czy satyrycznej informacja o użyciu AI ma być podawana w sposób, który nie utrudnia odbioru samego dzieła.

W naszym serwisie wielokrotnie pochylaliśmy się nad kwestiami suwerenności i bezpieczeństwa w dobie cyfrowej transformacji, czego dowodem jest 95 materiałów opublikowanych w tej rubryce w ciągu ostatniego miesiąca. Tematyka wpływu nowoczesnych technologii na stabilność państwa i bezpieczeństwo obywateli regularnie powraca na naszych łamach, co potwierdzają teksty takie jak Kultura w cieniu buntu. DoRzeczy.pl o modernizmie i tożsamościowych starciach. Analizujemy procesy, w których unijne regulacje często próbują nadążyć za dynamicznie zmieniającą się rzeczywistością technologiczną, o czym szerzej pisaliśmy analizując modernizm i tożsamościowe starcia.

Dostawcy systemów AI muszą od teraz dbać o to, by ich oznaczenia były niezawodne i odczytywalne maszynowo, co stanowi spore wyzwanie techniczne i finansowe. Choć intencją przepisów jest walka z dezinformacją, kolejna warstwa unijnej biurokracji może stać się barierą dla innowacyjności europejskich firm. Polskie państwo i obywatele muszą zachować czujność, by walka z deepfake’ami nie stała się narzędziem nadmiernej kontroli nad swobodą wypowiedzi w sieci.